Μακαριώτατε και εν Χριστώ αγαπητέ αδελφέ, Πατριάρχα Μόσχας και Πασών των Ρωσιών κ.κ. Κύριλλε,
Μακαριώτατοι Προκαθήμενοι, Σεβασμιώτατοι και Θεοφιλέστατοι Αρχιερείς, Πανοσιολογιώτατοι και Αιδεσιμολογιώτατοι Πατέρες, Εξοχώτατοι κύριοι Υπουργοί, αγαπητοί εν Κυρίω αδελφοί και αδελφές,
Εξ ονόματός μου και εξ ονόματος των Μακαριωτάτων Προκαθημένων και των εκπροσώπων των Ορθοδόξων Εκκλησιών, οι οποίοι συνάχθημεν σήμερον περί το εν Ποτήριον, κομίζω προς Υμάς εκ της Αντιοχείας, όπου «εχρημάτισαν πρώτον οι μαθηταί Χριστιανοί» (Πραξ. 11, 26), τα συγχαρητήρια μιας Εκκλησίας η οποία γνωρίζει τον πόνον των τραυμάτων και, ως εκ τούτου, εκτιμά βαθέως την αξίαν των εορτών και της χαράς. Ίσταμαι δε εν μέσω υμών επαναλαμβάνων μετά του Ψαλμωδού: «Ιδού δη τι καλόν ή τι τερπνόν, αλλ’ ή το κατοικείν αδελφούς επί το αυτό» (Ψαλμ. 132, 1).
Ογδοήκοντα έτη ζωής, Μακαριώτατε, ήμισυς αιών αρχιερατικής διακονίας και δεκαεπτά έτη επί του Πατριαρχικού Θρόνου: τρεις επέτειοι που συμπίπτουν εντός του αυτού έτους. Ουδείς άνθρωπος φθάνει εις τοιούτον σταθμόν διά μόνης της ιδίας αυτού δυνάμεως, αλλά διά της θείας χάριτος, η οποία σας επισκιάζει από του λίκνου.
Εγεννήθητε το 1946 εις το Λένινγκραντ, εις καιρούς κατά τους οποίους είχον σιγήσει οι κώδωνες της Ρωσίας, εκείνους που μας περιέγραψεν ο Παύλος ο Χαλεπίου. Ανετράφητε εντός οικογενείας η οποία εγνώριζεν ότι η πίστις είναι σταυρός βασταζόμενος μετά της χαράς της Αναστάσεως. Ο πάππος σας, πρεσβύτερος Βασίλειος, εγνώρισε τη φυλακή του Σολοβκί, τον Γολγοθά αυτόν του 20ού αιώνος τον οποίον γνωρίζει σύμπας ο Ορθόδοξος κόσμος, ακόμη και εις τη μακρινή ημών Ανατολή. Ο δε πατήρ σας, πρεσβύτερος Μιχαήλ, διεφύλαξε την προσευχήν εις εποχήν κατά την οποίαν η προσευχή συνιστούσε μαρτύριον.
Εκ της οικίας εκείνης εξήλθατε και ηργάσθητε κατ’ αρχάς εις τη χαρτογραφία, ως εάν ο Θεός σας προητοίμαζε ίνα οδηγείτε τους ανθρώπους προς Εκείνον ο οποίος είπεν: «Εγώ ειμι η οδός και η αλήθεια και η ζωή» (Ιω. 14, 6). Εν συνεχεία, ο Μητροπολίτης Νικόδημος σας έδωσε το όνομα του Αγίου Κυρίλλου του Ισαποστόλου, φωτιστού των Σλάβων, ως εάν το ίδιο το όνομα να σας είχεν επιλέξει: διότι, όπως ο Άγιος Κύριλλος εχάρισεν εις τους Σλάβους γράμματα ίνα αναγιγνώσκουν το Ευαγγέλιον, ούτω και υμείς εδαπανήσατε τον βίον σας αναζητώντες γλώσσαν διά της οποίας ο σύγχρονος άνθρωπος θα κατανοήσει ότι «ο Θεός αγάπη εστίν» (Α’ Ιω. 4, 8). Την εδιδάξατε πρώτον εις τη Θεολογική Ακαδημία, επί των οχθών του ποταμού Νέβα, και την εκομίσατε επί είκοσιν έτη εις ολόκληρον τον κόσμον, ως Πρόεδρος του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων, καθιστώντας την γέφυραν ειρήνης μεταξύ Εκκλησιών και λαών. Όταν δε η Εκκλησία σας εκάλεσε το 2009 επί του Πατριαρχικού Θρόνου, η γλώσσα εκείνη απέδωσεν αληθινήν αναγέννησιν: χιλιάδες ναοί ανοίγονται, μοναστήρια ανακτούν τη φωνή της προσευχής και νέοι άνθρωποι αναζωογονούνται εντός αυτών.
Η προσφορά σας, όμως, δεν περιωρίσθη εις τη γη της Ρωσίας. Η Ανατολή διατηρεί εις τη μνήμη της ότι ουδέποτε ελησμονήσατε τους Χριστιανούς της. Οσάκις ο πόνος μας σας εκάλεσε, υψώσατε φωνήν παρηγορίας, προσφέρατε προσευχήν συμπαραστάσεως και ετείνατε χείρα βοηθείας. Ταύτα είναι εγγεγραμμένα εις τη μνήμη της Εκκλησίας μας πριν ακόμη καταγραφούν εις τα βιβλία της ιστορίας. Η ευγνωμοσύνη μας προς Υμάς είναι βαθυτέρα παντός λόγου.
Η αγάπη αυτή δεν είναι σημερινή. Ο πρώτος Μητροπολίτης της Εκκλησίας σας, ο Άγιος Μιχαήλ, υπήρξε, κατά την παράδοσιν, συριακής καταγωγής. Ο δε προκάτοχός μας Πατριάρχης Ιωακείμ υπήρξε, το 1586, ο πρώτος εξ Ανατολών Πατριάρχης ο οποίος επεσκέφθη τη Μόσχα, εκ της οποίας εκόμισεν εις την Ανατολήν την επιθυμίαν της να αποκτήσει Πατριάρχην· δεν παρήλθον δε τρία έτη και ο Πατριαρχικός σας Θρόνος είδε το φως, εντός της κοινωνίας και της ομοφωνίας των Εκκλησιών.
Πόσον ισχυρός είναι ο δεσμός της αγάπης μεταξύ μας! Υπήρξεν, υπάρχει και θα παραμείνει, συν Θεώ. Κατά τα τέλη του 19ου αιώνος, η Ρωσία ίδρυσεν εις τη Μείζονα Συρία δεκάδας σχολείων, εις τα οποία εδιδάχθησαν χιλιάδες παίδες, οι δε Άγιοί σας —ο Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ, ο Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης και ο Άγιος Λουκάς ο Ιατρός— κατέστησαν πρεσβευταί οικείοι εις ημάς, ως να ήσαν Άγιοι της ιδίας ημών γης. Όταν δε εντάθη ο διωγμός κατά της Εκκλησίας σας, ο προκάτοχός μας Πατριάρχης Γρηγόριος Δ’ (Χαντάντ), ως μαρτυρούν τα αρχεία μας, εκάλεσεν άπαντα τα τέκνα του Αντιοχειανός Θρόνου εις διενέργειαν εράνων προς ενίσχυσίν της.
Εντούτοις, το πολυτιμότερον κοινόν μας στοιχείον δεν είναι ούτε τα σχολεία ούτε οι δωρεαί, αλλά η μία πίστις. Εκ της γης μας προήλθεν ο συντάκτης της Θείας Λειτουργίας την οποίαν προ ολίγου ετελέσαμεν, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: πρεσβύτερος της Αντιοχείας, είτα ποιμενάρχης της Κωνσταντινουπόλεως και κατόπιν διδάσκαλος της Μόσχας εις την προσευχήν. Πληθύνονται αι πόλεις και διαφέρουν αι γλώσσαι, αλλά η προσευχή παραμένει μία και το Ποτήριον έν: τούτο είναι το μυστήριον της Ορθοδοξίας.
Και επειδή το Ποτήριον είναι έν, η σημερινή μας χαρά υπερβαίνει την 80ή επέτειον των γενεθλίων σας και φθάνει εις χαράν βαθυτέραν: τη χαρά της συναντήσεώς μας μεθ’ Υμών, Μακαριώτατε.
Απευθύνομαι δε προς υμάς, αδελφοί Αρχιερείς, και προς το ευλογημένον τούτο πλήρωμα των κληρικών, των μοναχών και των πιστών. Ο Κύριος υπεσχέθη εις τον Αβραάμ σπέρμα ως τα άστρα του ουρανού (Γεν. 15, 5), και ιδού βλέπω την υπόσχεσιν εκείνην να φανερώνεται εις την Εκκλησίαν σας: υμείς είσθε τα άστρα αυτού του ουρανού και ο καρπός αυτών των ογδοήκοντα ετών. Διά της πίστεως των προγόνων σας αντέσχεν η Εκκλησία σας, όταν ο Κύριος της εχάρισεν, κατά τον 20όν αιώνα, «νέφος μαρτύρων» (Εβρ. 12, 1), νεομάρτυρας και ομολογητάς οι οποίοι εκοινώνησαν των παθημάτων του Χριστού και σήμερον είναι συμμέτοχοι της δόξης Αυτού, υμείς δε είσθε ο καρπός των προσευχών των. Σας λέγω, λοιπόν, ως αδελφός εν Χριστώ και ουχί ως διδάσκαλος: περιβάλλετε τον Πατριάρχην σας διά προσευχής και αγάπης, διότι το μέγιστον δώρον προς ένα ποιμένα εις το ογδοηκοστόν έτος της ηλικίας του είναι να βλέπει πέριξ αυτού πιστούς ποιμένας. Βαστάζετε μετ’ αυτού τον σταυρόν, συμμερίζεσθε μετ’ αυτού τη χαρά και φέρετε τη νεολαία εις τας καρδίας σας, διότι αυτή είναι το μέλλον της Εκκλησίας μας.
Όπως δε φέρετε τη νεολαία σας, σας παρακαλώ να φέρετε και την Αντιόχειαν εις τας προσευχάς σας. Προσεύχεσθε υπέρ της Εκκλησίας μας εις τη Συρίαν και τον Λίβανον, η οποία σήμερον αιμορραγεί εκ της μεταναστεύσεως περισσότερον ή εκ του αίματος. Προσεύχεσθε υπέρ των αδελφών μας Μητροπολιτών Βεροίας (Χαλεπίου), Ιωάννου και Παύλου, των οποίων την τύχην αγνοούμεν επί δεκατρία έτη. Προσεύχεσθε ίνα μη σβήσει το φως του Χριστού εις τη γη εκ της οποίας ανέτειλε· διότι «πολύ ισχύει δέησις» της Εκκλησίας των μαρτύρων.
Μακαριώτατε, εις τα όρη μας φύεται ο κέδρος, ο οποίος ριζώνει βαθέως εις τον βράχον, αντέχει τα χιόνια και τους ανέμους του χειμώνος και ζει επί αιώνας. Είναι δε θαυμαστόν ότι και εις τη Ρωσίαν ονομάζετε τα μεγάλα δένδρα της Σιβηρίας με το αυτό όνομα: «κέντρ» (кедр), ως εάν ο Θεός ηθέλησε να ενώσει τα όρη του Λιβάνου και τα δάση της Σιβηρίας εις το όνομα ενός και μόνου δένδρου. Λέγει δε ημίν ο Ψαλμός: «Δίκαιος ως φοίνιξ ανθήσει, ωσεί κέδρος η εν τω Λιβάνω πληθυνθήσεται» (Ψαλμ. 91, 13). Τούτο αιτούμεθα υπέρ Υμών: να παραμείνετε κέδρος εδραιωμένος, καρποφορών ειρήνην και αγάπην εν τη Εκκλησία Υμών και εν παντί τω κόσμω. Αμήν.
Εις πολλά έτη, Δέσποτα!
Многая лета!
